Bölüm 7: Din/İnanç

Bu bölüm 31-40. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

Bölüm 7: Din/İnanç

Bu bölüm 31-40. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

7.1 Oruç

S31: Ne zaman oruç tutuyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1374 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, katılımcıların oruç tutma davranışı hakkında bilgi vermektedir. Dikkat çekici olan, katılımcıların yarısından fazlasının, %54’ünün, kesinlikle oruç tutmadığı ve %13’ünün oruç tutamadığını belirtmesidir. Buna göre geriye kalan %33’ü çeşitli oruç vesileleriyle oruç tutmaktadır: Katılımcıların %28’i Hızır Orucu’na katılmaktadır, bunu %25 ile Muharrem Orucu izlemektedir; %6’sı adak/niyet durumunda oruç tutmaktadır, %6’sı Ramazan’da ve %4’ü Gaxan vesilesiyle oruç tutmaktadır.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

7.2 Cem Törenlerine Katılım

S32: Berlin’de hangi Cem törenlerine katılıyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1363 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların %46’sı Berlin’de düzenlenen hiçbir dini Cem törenine katılmamaktadır. Katılımcıların %42’si, Alevitische Gemeinde zu Berlin-Cemevi tarafından düzenlenen Cem törenlerine katıldığını belirtmiştir. Katılımcıların %15’lik bir azınlığı, hâlâ kendi bağlı oldukları geleneksel din adamlarıyla (kendilerinin talibi oldukları) Cem törenleri düzenlemeyi sürdürmektedir. Alevilerin örgütlendiği yerel dernekler de kendi mekanlarında Cem törenleri düzenlemekte olup, katılımcıların %8’i bu törenlere katılmaktadır.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

7.3 Müsahip

S33: Müsahibiniz var mı?

Bu soruyu toplam 1362 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların %56’sı müsahibi olmadığını belirtmiştir, %16’sı bir müsahiple yaşam bağı kurma niyetinde olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların yalnızca %28’i mistik yola (Yol) girebilmek için gereken temel şartı hâlâ yerine getirmektedir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Erkeklere kıyasla belirgin şekilde daha az kadının müsahibi vardır. Bunun bir nedeni, ankete 16-26 yaş grubundan evli olmayan birçok kadının katılmış olmasıdır.

7.4 Geleneksel Din Adamlarının Etkisi

S34: Geleneksel alevi din adamlarının sizin üzerinizde etkisi var mı?

Bu soruyu toplam 1359 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların %44’ü geleneksel din adamlarının kendileri üzerinde herhangi bir etkisi olmadığını belirtmiştir. %33’ü geleneksel din adamlarının kendileri üzerinde bazen etkili olduğunu belirtmiştir. Yalnızca %21’i geleneksel din adamlarının kendileri üzerinde etkili olduğunu belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

7.5 Alevi Din Adamları

S35: Berlin’deki geleneksel alevi din adamları sorularınıza ne ölçüde cevap verebiliyor?

Bu soruyu toplam 1343 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların %34’ü geleneksel din adamlarının sorularına „kısmen“, %21’i „çok az“ ve %13’ü „tam olarak“ cevap verebildiğini belirtmiştir. Katılımcıların neredeyse üçte biri, %32’si, geleneksel din adamlarının sorularına cevap veremediğini belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

7.6 Alevi Sorularında Otorite

S36: Berlin’de alevi-dini konularda kimi otorite olarak görüyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1358 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, katılımcıların alevi-dini konularda kimi otorite olarak gördüğünü göstermektedir. Katılımcıların %39’u bilim insanlarını, %38’i geleneksel alevi din adamlarını, %37’si çoğunlukla aynı zamanda bilim insanı olan alevi yazarları otorite olarak görmektedir. Katılımcıların %16’sı alevi dernek yönetimlerini, %11’i alevi siyasetçileri otorite olarak görmektedir; %22’si ise bu konuda bilgisi olmadığı için soruya cevap verememiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

7.7 Geleneksel Din Adamlarıyla İlişki

S37: Berlin’de yaşayan geleneksel din adamlarınız sizi ziyaret ediyor mu?

Bu soruyu toplam 1352 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik, katılımcıların büyük bir kısmının, %74’ünün, geleneksel din adamları tarafından hiç ziyaret edilmediğini göstermektedir; %22’si bazen, yalnızca %4’ü ise sık sık ziyaret edildiğini belirtmiştir. Bu durum, geleneksel din adamlarının taliplerine olan bağının giderek zayıfladığını açıkça göstermektedir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Berlin’de yaşayan geleneksel din adamları tarafından hiç ziyaret edilmediğini belirten kadınların oranı erkeklerden daha fazladır. Buna karşın erkeklerin %7 daha fazlası bazen ziyaret edildiğini belirtmiştir. Bunun olası bir nedeni, cinsiyete dayalı bazı hususların erkeklerin kadınlarla temasını zorlaştırmasıdır.

7.8 Alevi Kimlik Oluşumu

S38: Aşağıdakilerden hangisi alevi kimliğinizin oluşmasında etkili oldu/oluyor?

Bu soruyu toplam 1366 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların kimlik oluşum süreci büyük ölçüde, birincil sosyalleşmenin gerçekleştiği aile tarafından şekillenmektedir. Buna göre katılımcıların %82’si alevi kimliklerinin ailede oluştuğunu belirtmiştir. Katılımcıların %35’i kitaplardan edinilen bilgiden, %33’ü geleneksel alevi din adamlarından, %30’u alevilerin kutsal mekanları olan ziyaretlerden, %25’i arkadaş çevresinden, %23’er oranlarla bilim insanlarından ve alevi derneklerinden, %16’şar oranlarla internetten ve yazarlardan, %5’i ise siyasetçilerden etkilenmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında genel olarak anlamlı bir fark bulunmamakla birlikte üç kriterde farklılık göze çarpmaktadır: Erkeklerin kimlik oluşumunda kadınlara göre %9 daha fazla bilim insanları, %12 daha fazla geleneksel alevi din adamları ve %5 daha fazla alevi dernek yönetimleri rol oynamaktadır.

7.9 Alevilik Bilgisi

S39: Aşağıdaki kavramlardan hangilerini Alevilikle ilişkilendiriyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1367 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, katılımcıların büyük ölçüde alevi kavramlarını Alevilikle doğru şekilde ilişkilendirebildiğini göstermektedir. „Can“ (%87), „Deyiş“ (%78), „Yol“ (%74), „Müsahip“ (%68), „Erkan“ (%58), „Devr-i daim“ (%57) ve „Gülbang“ (%48) kavramları çoğunlukla Alevilikle ilişkilendirilmiştir; ancak „Gülbang“ kavramı katılımcıların yarısı tarafından ilişkilendirilememiştir. İslami terminolojiye ait diğer kavramlar ise katılımcıların bir azınlığı tarafından Alevilikle ilişkili kavramlar olarak belirtilmiştir. Bu bağlamda „Mezhep“ (%20), „Kuran“ (%17), „Ahiret“ (%14) ve „Cennet“ (%13) kavramlarının, „Zekat“ (%7), „Ümmet“ (%6), „Namaz“ (%4), „Ramazan“ (%4) ve „Hac“ (%4) kavramlarına kıyasla belirgin şekilde daha fazla belirtildiği görülmektedir.

7.10 Aleviliğin Kökenleri

S40: Son zamanlarda Aleviliğin İslam’la ilişkisi bağlamında kökenleri üzerine akademik, siyasi ve toplumsal tartışmalar artmaktadır. Sizce Aleviliğin kökenleri nerede yatmaktadır?

Bu soruyu toplam 1369 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik, katılımcıların yarısından fazlasının, %62’sinin, Aleviliğin kökeninin, insan-doğa-evren birliğini amaçlayan ve „Yol“ kavramıyla tanımlanan, bu dünyaya yönelik, akıl temelli bir felsefede yattığını düşündüğünü göstermektedir. Kökeninin İslam’da yattığını belirtenlerin oranı %19, Şii İslam yorumunda yattığını belirtenlerin oranı ise %6’dır. Aleviliğin kökeninin Ehl-i Beyt’in çile yolundan doğduğunu belirtenlerin oranı %28’dir. Katılımcıların %7’si Aleviliğin kökeninin Anadolu’da Yahudilik-Hristiyanlık-Budizm-İslam ve diğer dinlerin buluşmasında yattığını belirtmiştir. Küçük bir azınlık, %5’i, bu köken tartışmalarıyla ilgilenmediğini, %11’i bu konuda bilgisi olmadığını belirtmiş, %4’ü ise soruyu hatalı bulduğunu belirtmiştir.