„Berlin’de Alevi Yaşamı“ üzerine yaptığımız araştırmamız kitap formatında sadece Almanca olarak yayımlandı.

Türkçe bilen ilgililerin de yararlanabilmesi için kitaptaki grafik ve  sorular Türkçe seslendirilerek kullanımınız için hazırlandı.

© Copyright

Bu çalışmadaki veriler genel telif hakkı kurallarına uymak koşuluyla kullanılabilir.

Yaptığımız Türkçe çalışmadan yararlanabilmeniz ancak bize bir E-Mail ile haber verirseniz seviniriz. Soruların çapraz ilişkilendirilmesi konusunda size yardımcı olmaya çalışırız. Bilimsel çalışmalarınızda kullanmanız tamamen ücretsizdir. Sadece keyfi kullanım ile olası istismarları önlemyi ve ilgi duyanlara yararlanma fırsatı tanımayı amaçlamaktayız.

Bu bölüm 48-50. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

Bölüm 9: Köken Bağlamı

Bu bölüm 48-50. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

9.1 Memleketin Siyasi Çatışmalarına İlgi

S48: Memleketinizin siyasi çatışmalarına ne ölçüde ilgi gösteriyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1373 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafikten, katılımcıların yarısından fazlasının, %59’unun, memleketlerinin siyasi çatışmalarına büyük ilgi gösterdiği anlaşılmaktadır; %35’i az ilgi, %6’sı ise hiç ilgi göstermediğini belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Erkekler, memleketlerinin çatışmalarına kadınlara göre belirgin şekilde daha fazla ilgi göstermektedir.

9.2 Alevi Temel İlkeleri Tehdit Altında mı?

S49: Berlin’de alevi temel ilkelerini tehdit eden gelişmeler gözlemliyor musunuz?

Bu soruyu toplam 1372 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafikten, katılımcıların %35’inin alevi temel ilkelerine yönelik herhangi bir tehdit gözlemlemediği anlaşılmaktadır. Katılımcıların aynı oranda, %35’i, “bilmiyorum” cevabını vermiştir. Yalnızca %30’u Berlin’de alevi temel ilkelerini tehdit eden gelişmeler gözlemlemektedir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Erkeklerin %33’ü, kadınların ise %27’si alevi temel ilkelerine yönelik bir tehdit gözlemlediğini belirtmiştir. Bu soruya kadınların erkeklerden %6 daha fazlası “bilmiyorum” cevabını vermiştir.

9.3 Alevi Temel İlkelerinin Tehdit Altında Olması

S50: Eğer öyleyse, kimler tarafından ve hangi şekilde? Lütfen yazınız!

Bu açık uçlu soruyu toplam 363 katılımcı yanıtlamıştır. Verilen cevaplar belirli kriterlere göre sınıflandırılmıştır. Tekil cevaplar Ekler (Anhang) bölümünde okunabilir.

Bu bölüm 41-47. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

Bölüm 8: Örgütlülük Derecesi

Bu bölüm 41-47. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

8.1 Alevi Kadınlar

S41.1: Lütfen alevi kadınlarla ilgili aşağıdaki soruları yanıtlayın!

Bu soruyu toplam 1373 katılımcı yanıtlamıştır.

Berlin’deki alevi kurumlarında alevi kadınların desteklendiği sorusuna katılımcıların %30’u “bilmiyorum”, %28’i “evet”, %30’u “kısmen” ve %12’si “hayır” cevabını vermiştir.

Berlin’deki alevi kurumlarında alevi kadınların temsil edildiği sorusuna katılımcıların %24’ü “bilmiyorum”, %35’i “evet”, %31’i “kısmen” ve %10’u “hayır” cevabını vermiştir.

Alevi kurumlarında Anaların törenlere liderlik edip etmediği sorusuna katılımcıların %42’si “bilmiyorum”, %10’u “evet”, %19’u “kısmen” ve %28’i “hayır” cevabını vermiştir.

S41.2: Lütfen alevi kadınlarla ilgili aşağıdaki soruları yanıtlayın! (devamı)

Alevi ailelerde şiddet olup olmadığı sorusuna katılımcıların %28’i “bilmiyorum”, %28’i “evet”, %30’u “kısmen” ve %14’ü “hayır” cevabını vermiştir.

Berlin’de alevi kadınların mirasta dezavantajlı olup olmadığı sorusuna katılımcıların %33’ü “bilmiyorum”, %22’si “evet”, %25’i “kısmen” ve %19’u “hayır” cevabını vermiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: “Bilmiyorum” cevabının oranı kadın ve erkeklerde neredeyse aynıdır. “Alevi ailelerde kadınlara yönelik ev içi şiddet var mı?” sorusuna erkeklerden belirgin şekilde daha fazla kadın olumlu cevap vermiştir. Aynı şekilde “Berlin’de alevi kadınlar mirasta dezavantajlı mı?” sorusuna da erkeklerden %5 daha fazla kadın olumlu cevap vermiştir.

8.2 Alevi Gençler

S42.1: Lütfen alevi gençlerle ilgili aşağıdaki soruları yanıtlayın!

Bu soruyu toplam 1367 katılımcı yanıtlamıştır.

“Alevi kurumlarının sunduğu imkanlar gençlere yönelik mi?” sorusuna katılımcıların %20’si “bilmiyorum”, %24’ü “evet”, %42’si “kısmen” ve %15’i “hayır” cevabını vermiştir.

“Gençler Alevilikle ilgili sorularına cevap alabiliyor mu?” sorusuna katılımcıların %23’ü “bilmiyorum”, %21’i “evet”, %41’i “kısmen” ve %15’i “hayır” cevabını vermiştir.

“Alevilik alevi gençlerin ilgisini çekiyor mu?” sorusuna katılımcıların %13’ü “bilmiyorum”, %32’si “evet”, %47’si “kısmen” ve %7’si “hayır” cevabını vermiştir.

S42.2: Lütfen alevi gençlerle ilgili aşağıdaki soruları yanıtlayın! (devamı) (Yanıtlayan: 247 — yalnızca 16-26 yaş grubu)

Bu soruyu toplam 1367 katılımcı yanıtlamıştır.

“Dil engelleri iletişim güçlüklerine yol açıyor mu?” sorusuna katılımcıların %16’sı “bilmiyorum”, %32’si “evet”, %37’si “kısmen” ve %15’i “hayır” cevabını vermiştir.

“Gençler alevi kurullarında temsil ediliyor mu?” sorusuna katılımcıların %28’i “bilmiyorum”, %24’ü “evet”, %35’i “kısmen” ve %12’si “hayır” cevabını vermiştir.

“Gençlerin alevi kurumlarında kendilerine ait ortak alanları var mı?” sorusuna katılımcıların %40’ı “bilmiyorum”, %22’si “evet”, %23’ü “kısmen” ve %16’sı “hayır” cevabını vermiştir.

Not: Q2 sonuçları yalnızca 16-26 yaş grubunun cevaplarını göstermektedir.

8.3 İstekler

S43.1: Aşağıdaki isteklere ne ölçüde katılıyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1361 katılımcı yanıtlamıştır.

Katılımcıların %45’i çocuğunu mezhebe bağlı bir kreşe göndermek istediğini belirtmiştir; %32’si bunu belki düşünebileceğini, %23’ü ise çocuğunu mezhebe bağlı bir kreşe göndermek istemediğini belirtmiştir.

Çocuğunu mezhebe bağlı bir alevi okuluna göndermek isteyip istemediği sorusuna katılımcıların %43’ü “isterim”, %31’i kararsız, %26’sı ise karşı olduğunu belirtmiştir.

Katılımcıların yarısından fazlası, %56’sı, yaşlılıkta bir alevi huzurevinde yaşamak istediğini belirtmiştir. %30’u için bu bir seçenek olabilir, %14’ü ise bunu reddetmiştir.

S43.2: Aşağıdaki isteklere ne ölçüde katılıyorsunuz? (devamı)

Bu soruyu toplam 1361 katılımcı yanıtlamıştır.

“Berlin’deki alevi mezarlığına gömülmek ister misiniz?” sorusuna katılımcıların %16’sı “hayır”, %30’u “belki” ve %54’ü “evet” cevabını vermiştir.

Katılımcıların çok büyük bir çoğunluğu, %80’i, Alevi öğretisinin Berlin’deki kamu yayın kuruluşlarında temsil edilmesi gerektiğini düşünmektedir. %16’sı için bu belki söz konusu olabilir, %4’ü ise Alevi öğretisinin kamu yayın kuruluşlarında temsil edilmesini istememektedir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: “Berlin’deki alevi mezarlığına gömülmek ister misiniz?” sorusunda kadın ve erkek arasında genel olarak anlamlı bir fark bulunmamakla birlikte, Berlin’deki alevi mezarlığına gömülmek isteyen kadınların oranı erkeklerden %8 daha fazladır; “belki” cevabını verenlerde ise erkeklerin oranı kadınlardan %5 daha fazladır.

S43.3: Aşağıdaki isteklere ne ölçüde katılıyorsunuz? (devamı)

Bu soruyu toplam 1361 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların %86’sı Aleviliğin Berlin okul kitaplarında temsil edilmesi gerektiğini belirtmiştir. %11’i bu konuda emin olmadığını, %3’ü ise buna karşı olduğunu belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

8.4 Cemevi Ne İfade Ediyor?

S44: Berlin’deki Cemevi sizin için ne ifade ediyor?

Bu soruyu toplam 1361 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların %77’si Cemevi’ni özellikle cenaze törenleri için önemli bir yer olarak görmektedir. Katılımcıların %71’i Cemevi’ni sosyal-kültürel bir buluşma yeri, %67’si dini bir buluşma yeri ve %35’i bir eğitim kurumu olarak nitelendirmektedir. %21’i için ise Cemevi siyasi bir buluşma yeridir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: “Cemevi sizin için ne ifade ediyor?” sorusuna erkeklerin %5 daha fazlası, Cemevi’nin kendileri için “sosyal-kültürel bir buluşma yeri” olduğunu belirtmiştir.

8.5 Ritüel Dili

S45: Berlin’de alevi ritüellerinin hangi dilde yapılmasını istersiniz?

Bu soruyu toplam 1376 katılımcı yanıtlamıştır. Büyük bir çoğunluk, %66’sı, dini ritüellerin Türkçe yapılmasını istemektedir. Dikkat çekici olan, katılımcıların %41’inin ritüellerin Almanca yapılmasını istemesidir. Dil çeşitliliğinden yana olanların oranı %28’dir. Zazaca’da yapılmasını isteyenlerin oranı %26, Kurmancca’da yapılmasını isteyenlerin oranı %19’dur. %5’i ise ritüel dili olarak Arapça’yı istemektedir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Ritüellerin “Kurmancca” yapılmasını isteyenlerin arasında erkeklerin oranı kadınlardan %5 daha fazladır.

8.6 Alevi Kurumlarıyla İlişki

S46: Berlin’deki alevi kurumlarıyla ilişkiniz nasıl?

Bu soruyu toplam 1375 katılımcı yanıtlamıştır. Bu grafikten Berlinli Alevilerin örgütlenme derecesi anlaşılmaktadır. Buna göre katılımcıların %37’si alevi kurumlarına üye olduğunu belirtmiştir (birden fazla üyelik mümkündür). %27’si üye değildir, %24’ü ise üye olmamakla birlikte alevi kurumlarında düzenlenen etkinliklere katıldığını belirtmiştir. %11’i üye olmamakla birlikte bir alevi kurumuna üye olmayı düşündüğünü belirtmiştir. %8’i ise geçmişte üyeliği olduğunu belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Alevi kurumlarında erkek üye sayısı ağırlıktadır. Ancak üye olmayan kadınlar, üye olmayan erkeklere kıyasla sunulan etkinliklere daha sık katılmaktadır. Üye olmayanlar arasında etkinliklere katılan kadınların sayısı erkeklerden belirgin şekilde fazladır.

8.7 Kamu Hukuku Tüzel Kişiliği Statüsünün Kazanılması

S47: Alevilerin Federasyonu’nun (AABF) Kuzey Ren-Vestfalya’da (NRW) kamu hukuku tüzel kişiliği statüsünü (Almanya’daki kiliselerle eşit haklar) kazanmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1366 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların %46’sı bunu “büyük bir kazanım” olarak, %23’ü “diğer eyaletler için bir örnek” olarak değerlendirmiştir. %19’u “bilmiyorum” cevabını vermiş, %8’i ise bunu “olağan bir gelişme” olarak nitelendirmiştir. Grafikten, Berlinli Alevilerin AABF’nin bu statüyü kazanmasını genel olarak olumlu değerlendirdiği anlaşılmaktadır.

Cinsiyete göre karşılaştırma: AABF’nin Kuzey Ren-Vestfalya’daki bu statü kazanımını erkekler kadınlara kıyasla belirgin şekilde daha olumlu değerlendirmektedir; bununla birlikte bu kazanımı değerlendiremeyen kadınların oranı erkeklerden oldukça yüksektir.

Bu bölüm 31-40. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

Bölüm 7: Din/İnanç

Bu bölüm 31-40. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

7.1 Oruç

S31: Ne zaman oruç tutuyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1374 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, katılımcıların oruç tutma davranışı hakkında bilgi vermektedir. Dikkat çekici olan, katılımcıların yarısından fazlasının, %54’ünün, kesinlikle oruç tutmadığı ve %13’ünün oruç tutamadığını belirtmesidir. Buna göre geriye kalan %33’ü çeşitli oruç vesileleriyle oruç tutmaktadır: Katılımcıların %28’i Hızır Orucu’na katılmaktadır, bunu %25 ile Muharrem Orucu izlemektedir; %6’sı adak/niyet durumunda oruç tutmaktadır, %6’sı Ramazan’da ve %4’ü Gaxan vesilesiyle oruç tutmaktadır.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

7.2 Cem Törenlerine Katılım

S32: Berlin’de hangi Cem törenlerine katılıyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1363 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların %46’sı Berlin’de düzenlenen hiçbir dini Cem törenine katılmamaktadır. Katılımcıların %42’si, Alevitische Gemeinde zu Berlin-Cemevi tarafından düzenlenen Cem törenlerine katıldığını belirtmiştir. Katılımcıların %15’lik bir azınlığı, hâlâ kendi bağlı oldukları geleneksel din adamlarıyla (kendilerinin talibi oldukları) Cem törenleri düzenlemeyi sürdürmektedir. Alevilerin örgütlendiği yerel dernekler de kendi mekanlarında Cem törenleri düzenlemekte olup, katılımcıların %8’i bu törenlere katılmaktadır.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

7.3 Müsahip

S33: Müsahibiniz var mı?

Bu soruyu toplam 1362 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların %56’sı müsahibi olmadığını belirtmiştir, %16’sı bir müsahiple yaşam bağı kurma niyetinde olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların yalnızca %28’i mistik yola (Yol) girebilmek için gereken temel şartı hâlâ yerine getirmektedir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Erkeklere kıyasla belirgin şekilde daha az kadının müsahibi vardır. Bunun bir nedeni, ankete 16-26 yaş grubundan evli olmayan birçok kadının katılmış olmasıdır.

7.4 Geleneksel Din Adamlarının Etkisi

S34: Geleneksel alevi din adamlarının sizin üzerinizde etkisi var mı?

Bu soruyu toplam 1359 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların %44’ü geleneksel din adamlarının kendileri üzerinde herhangi bir etkisi olmadığını belirtmiştir. %33’ü geleneksel din adamlarının kendileri üzerinde bazen etkili olduğunu belirtmiştir. Yalnızca %21’i geleneksel din adamlarının kendileri üzerinde etkili olduğunu belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

7.5 Alevi Din Adamları

S35: Berlin’deki geleneksel alevi din adamları sorularınıza ne ölçüde cevap verebiliyor?

Bu soruyu toplam 1343 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların %34’ü geleneksel din adamlarının sorularına “kısmen”, %21’i “çok az” ve %13’ü “tam olarak” cevap verebildiğini belirtmiştir. Katılımcıların neredeyse üçte biri, %32’si, geleneksel din adamlarının sorularına cevap veremediğini belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

7.6 Alevi Sorularında Otorite

S36: Berlin’de alevi-dini konularda kimi otorite olarak görüyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1358 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, katılımcıların alevi-dini konularda kimi otorite olarak gördüğünü göstermektedir. Katılımcıların %39’u bilim insanlarını, %38’i geleneksel alevi din adamlarını, %37’si çoğunlukla aynı zamanda bilim insanı olan alevi yazarları otorite olarak görmektedir. Katılımcıların %16’sı alevi dernek yönetimlerini, %11’i alevi siyasetçileri otorite olarak görmektedir; %22’si ise bu konuda bilgisi olmadığı için soruya cevap verememiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

7.7 Geleneksel Din Adamlarıyla İlişki

S37: Berlin’de yaşayan geleneksel din adamlarınız sizi ziyaret ediyor mu?

Bu soruyu toplam 1352 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik, katılımcıların büyük bir kısmının, %74’ünün, geleneksel din adamları tarafından hiç ziyaret edilmediğini göstermektedir; %22’si bazen, yalnızca %4’ü ise sık sık ziyaret edildiğini belirtmiştir. Bu durum, geleneksel din adamlarının taliplerine olan bağının giderek zayıfladığını açıkça göstermektedir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Berlin’de yaşayan geleneksel din adamları tarafından hiç ziyaret edilmediğini belirten kadınların oranı erkeklerden daha fazladır. Buna karşın erkeklerin %7 daha fazlası bazen ziyaret edildiğini belirtmiştir. Bunun olası bir nedeni, cinsiyete dayalı bazı hususların erkeklerin kadınlarla temasını zorlaştırmasıdır.

7.8 Alevi Kimlik Oluşumu

S38: Aşağıdakilerden hangisi alevi kimliğinizin oluşmasında etkili oldu/oluyor?

Bu soruyu toplam 1366 katılımcı yanıtlamıştır. Katılımcıların kimlik oluşum süreci büyük ölçüde, birincil sosyalleşmenin gerçekleştiği aile tarafından şekillenmektedir. Buna göre katılımcıların %82’si alevi kimliklerinin ailede oluştuğunu belirtmiştir. Katılımcıların %35’i kitaplardan edinilen bilgiden, %33’ü geleneksel alevi din adamlarından, %30’u alevilerin kutsal mekanları olan ziyaretlerden, %25’i arkadaş çevresinden, %23’er oranlarla bilim insanlarından ve alevi derneklerinden, %16’şar oranlarla internetten ve yazarlardan, %5’i ise siyasetçilerden etkilenmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında genel olarak anlamlı bir fark bulunmamakla birlikte üç kriterde farklılık göze çarpmaktadır: Erkeklerin kimlik oluşumunda kadınlara göre %9 daha fazla bilim insanları, %12 daha fazla geleneksel alevi din adamları ve %5 daha fazla alevi dernek yönetimleri rol oynamaktadır.

7.9 Alevilik Bilgisi

S39: Aşağıdaki kavramlardan hangilerini Alevilikle ilişkilendiriyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1367 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, katılımcıların büyük ölçüde alevi kavramlarını Alevilikle doğru şekilde ilişkilendirebildiğini göstermektedir. “Can” (%87), “Deyiş” (%78), “Yol” (%74), “Müsahip” (%68), “Erkan” (%58), “Devr-i daim” (%57) ve “Gülbang” (%48) kavramları çoğunlukla Alevilikle ilişkilendirilmiştir; ancak “Gülbang” kavramı katılımcıların yarısı tarafından ilişkilendirilememiştir. İslami terminolojiye ait diğer kavramlar ise katılımcıların bir azınlığı tarafından Alevilikle ilişkili kavramlar olarak belirtilmiştir. Bu bağlamda “Mezhep” (%20), “Kuran” (%17), “Ahiret” (%14) ve “Cennet” (%13) kavramlarının, “Zekat” (%7), “Ümmet” (%6), “Namaz” (%4), “Ramazan” (%4) ve “Hac” (%4) kavramlarına kıyasla belirgin şekilde daha fazla belirtildiği görülmektedir.

7.10 Aleviliğin Kökenleri

S40: Son zamanlarda Aleviliğin İslam’la ilişkisi bağlamında kökenleri üzerine akademik, siyasi ve toplumsal tartışmalar artmaktadır. Sizce Aleviliğin kökenleri nerede yatmaktadır?

Bu soruyu toplam 1369 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik, katılımcıların yarısından fazlasının, %62’sinin, Aleviliğin kökeninin, insan-doğa-evren birliğini amaçlayan ve “Yol” kavramıyla tanımlanan, bu dünyaya yönelik, akıl temelli bir felsefede yattığını düşündüğünü göstermektedir. Kökeninin İslam’da yattığını belirtenlerin oranı %19, Şii İslam yorumunda yattığını belirtenlerin oranı ise %6’dır. Aleviliğin kökeninin Ehl-i Beyt’in çile yolundan doğduğunu belirtenlerin oranı %28’dir. Katılımcıların %7’si Aleviliğin kökeninin Anadolu’da Yahudilik-Hristiyanlık-Budizm-İslam ve diğer dinlerin buluşmasında yattığını belirtmiştir. Küçük bir azınlık, %5’i, bu köken tartışmalarıyla ilgilenmediğini, %11’i bu konuda bilgisi olmadığını belirtmiş, %4’ü ise soruyu hatalı bulduğunu belirtmiştir.

Bu bölüm 26-30. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

Bölüm 6: Kendini Tanımlama

Bu bölüm 26-30. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

6.1 Kimliklenme

S26: Hangi tanımla kendinizi tanımlıyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1369 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, katılımcıların kendilerini hangi tanımla tanımladığı hakkında bilgi vermektedir. Katılımcıların üçte ikisine yakını, %72’si, kendini öncelikle Alevi olarak tanımlamaktadır; %43’ü ise kendini çokkültürlü bir kişi olarak görmektedir. Kendini sosyalist olarak tanımlayanların oranı %23’tür. Katılımcıların %16’sı için etnik aidiyeti, alevi aidiyetinden daha önemlidir kimlik tanımlamasında. Kendini ateist olarak tanımlayanların oranı %13, kendini daha çok Alman hissettiğini belirtenlerin oranı ise %7’dir. “Diğer” kategorisinde %6’sı çeşitli farklı tanımlamalar belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Kendini sosyalist olarak tanımlayan erkeklerin oranı kadınlara göre daha yüksektir ve bu, belirgin bir siyasi tutum ortaya koymaktadır. Erkeklerin %15’i kendini ateist olarak tanımlarken, bu oran kadınlarda %10’dur.

6.2 Alevi Olarak Kendini Tanımlama

S27: Alevi olarak kendinizi nasıl tanımlıyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1361 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, katılımcıların kendilerini Alevi olarak nasıl tanımladığı hakkında bilgi vermektedir. Katılımcıların %26’sı kendini Türk Alevisi, %25’i Kürt Alevisi olarak tanımlamaktadır. Kendini Kızılbaş olarak tanımlayanların oranı %23, Dersim Alevisi %21, Zaza Alevisi %18, Bektaşi %15, Alman Alevisi %9, Çepni Alevisi %8’dir. Reya Haq ile özdeşleşenlerin oranı %7, Türkmen Alevisi olduğunu belirtenlerin oranı %5, Arap Alevisi %3 ve Tahtacı Alevisi olarak tanımlayanların oranı %2’dir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında genel olarak kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Yalnızca kendini Kızılbaş olarak tanımlayan erkeklerin oranı kadınlara göre %10 daha fazladır; bu, muhtemelen coğrafi-siyasi bir aidiyetin ifadesidir.

6.3 Evlilik

S28: Sizce Aleviler kimlerle evlenmeli?

Bu soruyu toplam 1370 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik, katılımcıların evlilik konusundaki tutumunu ele almaktadır. Buna göre katılımcıların %69’u için Alevilerin kimlerle evlenmesi gerektiği önemli değildir; eş seçiminde farklı bir inanca mensup olmak herhangi bir rol oynamamaktadır. Katılımcıların %32’si ise Alevilikte öngörülen endogami (kendi topluluğu içinde evlenme) kuralına hâlâ bağlı kalmakta ve Alevilerin kendi aralarında evlenmesini istemektedir; bu görüşe göre evlilik davranışı Alevi olma aidiyetine dayanmalıdır. Ortak bir etnik kökene sahip olmak katılımcıların %16’sı için belirleyicidir. Katılımcıların küçük bir kısmı, %3’ü, bu soruya ne cevap vereceğini bilemediğini belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

6.4 Dışlanmaya Karşı Korunma

S29: Berlin’de kendinizi dışlanmaya karşı korumak için alevi kökeninizi hiç sakladınız mı?

Bu soruyu toplam 1367 katılımcı yanıtlamıştır. Burada katılımcılara, dışlanmaya karşı kendilerini korumak amacıyla Berlin’de Alevi olduklarını hiç saklayıp saklamadıkları sorulmuştur. Katılımcıların büyük çoğunluğu, %73’ü, alevi kimliğiyle oldukça özgüvenli bir şekilde yaşadığını ve kökenini hiçbir zaman saklamadığını belirtmiştir. Katılımcıların neredeyse dörtte biri, %24’ü, dışlanmaya karşı korunmak amacıyla kökenini bazen sakladığını belirtmiştir. Diğer %3’ü ise dışlanmamak için Berlin’de alevi kökenini sık sık sakladığını belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

6.5 Komşu Tercihi

S30: Berlin’de kimleri komşu olarak istersiniz?

Bu soruyu toplam 1375 katılımcı yanıtlamıştır. Bu soruda Alevilerin kimleri komşu olarak istediği araştırılmıştır. Katılımcıların büyük çoğunluğu için, %83’ü, komşularının açık fikirli insanlar olması önemlidir. Katılımcıların %41’i için komşularının belirli bir dine ya da kökene mensup olması önemli değildir. Katılımcıların %26’sı diğer Alevileri komşu olarak istediğini belirtmiştir. “Diğer” kategorisinde %2’si bu konudaki düşüncelerini yazmıştır.

Bu bölüm 23-25. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

Bölüm 5: Ayrımcılık Deneyimi

Bu bölüm 23-25. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

5.1 Ayrımcılık Deneyimi

S23: Berlin’de hiç ayrımcılığa uğradığınızı hissettiniz mi?

Bu soruyu toplam 1371 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, katılımcıların Berlin’de kendilerini hiç ayrımcılığa uğramış hissedip hissetmediğini göstermektedir. Buna göre katılımcıların %65’i Berlin’de bazen ayrımcılığa uğradıklarını hissettiklerini, %15’i ise sık sık ayrımcılığa uğradıklarını hissettiklerini belirtmiştir. Katılımcıların yalnızca %21’i Berlin’de henüz herhangi bir ayrımcılık deneyimi yaşamadığını belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında genel olarak kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

5.2 Ayrımcılığın Nedeni

S24: Ayrımcılığın nedeni neydi?

Bu soruyu toplam 1193 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, yaşanan ayrımcılık için hangi nedenlerin belirtildiğini göstermektedir. Katılımcıların yarısından fazlası, %70’i, göçmen kökenlerinin ayrımcılığın nedeni olduğunu belirtmiştir. Alevi kimliği %39, etnik kimlik ise %34 oranında neden olarak belirtilmiştir. Katılımcıların %20’si alevi inancı nedeniyle, %14’ü yetersiz Almanca bilgisi nedeniyle, %10’u cinsiyet nedeniyle ve %3’ü cinsel yönelim nedeniyle ayrımcılığa uğradığını belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Kadınlar, alevi kimlikleri (%11), cinsiyetleri (%16) ve siyasi kimlikleri (%5) nedeniyle erkeklere göre daha fazla ayrımcılığa uğramıştır. Alevi inançları nedeniyle de erkeklere göre %7 daha fazla kadın ayrımcılığa uğramıştır. Buna karşın, etnik kimlikleri nedeniyle kadınlara göre %7 daha fazla erkek ayrımcılık deneyimi yaşamıştır; bunun olası bir nedeni, erkeklerin etnik kimliklerini kadınlara kıyasla daha belirgin biçimde ortaya koyması ve buna bağlı olarak daha fazla siyasi tutum sergilemesi olabilir.

5.3 Ayrımcılığı Kim Yaptı?

S25: Berlin’de kimler tarafından ayrımcılığa uğradınız?

Bu soruyu toplam 1193 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik, katılımcıların kimler tarafından ayrımcılığa uğradığı hakkında bilgi vermektedir. Katılımcıların yarısından fazlası, %62’si, Almanlar tarafından ayrımcılığa uğradığını, %55’i ırkçılar tarafından, %41’i Müslümanlar tarafından, %20’si diğer göçmenler tarafından, %16’sı erkekler tarafından ayrımcılığa uğradığını belirtmiştir. Alevi olarak diğer Aleviler tarafından ayrımcılığa uğrayanların oranı %12, kadınlar tarafından ayrımcılığa uğrayanların oranı %7 ve homofobik kişiler tarafından ayrımcılığa uğrayanların oranı %3’tür. “Diğer” kategorisinde %3’lük bir oran farklı kişi ya da grupları belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Kadınlar, erkeklere kıyasla neredeyse üç kat daha fazla erkekler tarafından ayrımcılığa uğramaktadır. Kadınlar erkeklere göre ırkçılar tarafından daha az ayrımcılığa uğramaktadır. Erkeklere kıyasla, alevi kadınların %7 daha fazlası Müslümanlar tarafından ayrımcılığa uğramaktadır.

Bu bölüm 19-22. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

Bölüm 4: Uyum (Entegrasyon)

Bu bölüm 19-22. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

4.1 Siyasi Katılım (Almanya Seçimleri)

S19: Almanya’da yapılan seçimlere katılıyor musunuz?

Bu soruyu toplam 1381 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik, katılımcıların %70’inin Almanya’da yapılan seçimlere katıldığını göstermektedir. %23’ü seçme hakkına sahip olmadığını belirtmiştir. Seçme hakkına sahip olmasına rağmen katılımcıların %7’si Almanya’da yapılan seçimlere katılmadığını belirtmiştir. Dikkat çekici olan, büyük bir çoğunluğun Almanya seçimlerine katılması ve ankete katılan seçme hakkına sahip Alevilerin yalnızca onda birinin bu seçimlere katılmamasıdır. Buna göre Berlin’deki Alevilerin Almanya seçimlerine katılma isteğinin özellikle yüksek olduğu söylenebilir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

4.2 Siyasi Katılım (Türkiye Seçimleri)

S20: Almanya’da yapılan Türkiye seçimlerine katılıyor musunuz?

(Birden fazla cevap verilebilir.)

Bu soruyu toplam 1380 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik, katılımcıların, memleketlerinin yurtdışı temsilcilikleri aracılığıyla Almanya’da düzenlenen Türkiye seçimlerine katılıp katılmadığını göstermektedir. Buna göre katılımcıların %46’sı seçme hakkına sahip olmadığını belirtmiştir, %38’i ise bu seçimlere katılmaktadır. %16’sı seçme hakkına sahip olmasına rağmen Almanya’da yapılan Türkiye seçimlerine katılmadığını belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

4.3 Toplumsal Katılım

S21: Aşağıdakilerden hangisini Berlin’de toplumsal katılım için yararlı buluyorsunuz?

(Birden fazla cevap verilebilir.)

Bu soruyu toplam 1351 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, toplumsal katılım için hangi kriterlerin yararlı bulunduğunu göstermektedir. Toplumsal yaşama katılım katılımcıların %79’u için önemlidir. Federal Almanya’nın anayasal düzeninin tanınması ve korunması katılımcıların %62’si için yararlıdır. Almanca dilini kullanmayı %60’ı, siyasi yaşama katılmayı ise %50’si Berlin’deki toplumsal katılım için yararlı bulduğunu belirtmiştir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında genel olarak kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Ancak erkeklerin %13’ü kadınlara göre daha fazla oranda Federal Almanya anayasasının tanınmasına ve korunmasına önem vermektedir.

4.4 Örgütlenme Derecesi

S22: Aşağıdaki kurumlardan herhangi birine üye misiniz?

(Birden fazla cevap verilebilir.)

Bu soruyu toplam 1358 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik, katılımcıların üyeliklerine ilişkin bilgi vermektedir. Buna göre katılımcıların %36’sının hiçbir üyeliği yoktur, %34’ü kültürel kurum/organizasyonlara, %19’u spor kulüplerine ya da spor derneklerine üyedir. Katılımcıların %14’ü sendika üyesi, %11’i meslek birliği üyesi ve %10’u siyasi parti/organizasyon üyesidir. Yine %10’luk oranlarla katılımcılar göçmen öz örgütlerine ve yardım derneklerine üye olduklarını belirtmiştir. %4’lük oranlarla kadın kurumları/organizasyonları ile öğrenci veya gençlik kurumlarına üyelik belirtilmiştir; %3’ü ise doğa, çevre ve hayvan koruma derneklerine üye olduğunu belirtmiştir.

Bu bölüm 14-18. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

Bölüm 3: Dil İlişkisi

Bu bölüm 14-18. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

3.1 Köken Dili

S14: Sizin ya da ailenizin köken dili/dilleri hangileridir? (Birden fazla cevap verilebilir.)

Bu soruyu toplam 1382 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, hangi dil/dillerin köken dili olarak belirtildiğini göstermektedir. Katılımcıların %73’ü “Türkçe”yi köken dili olarak belirtmiştir, bunu %34 ile “Kırmancki (Zazaca)” izlemektedir. Katılımcıların %28’i “Almanca”, yine %28’i “Kurmancca”yı köken dili olarak belirtmiştir. “Arapça”yı köken dili olarak belirtenlerin oranı %3’tür.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.

3.2 Anadil

S15: Hangi dil/dilleri anadiliniz olarak tanımlıyorsunuz?

(Birden fazla cevap verilebilir.)

Bu soruyu toplam 1379 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik, katılımcıların hangi dil/dilleri anadili olarak belirttiğini göstermektedir. Buna göre katılımcıların %70’i “Türkçe”yi anadili olarak belirtmiştir. “Almanca”yı anadili olarak belirtenlerin oranı %35, “Kırmancki (Zazaca)” %25, “Kurmancca” %20 ve “Arapça” %2’dir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Kadınlar erkeklere göre %11 daha fazla oranda “Almanca”yı anadilleri olarak belirtmiştir. Aynı şekilde kadınlar erkeklere göre %6 daha fazla oranda “Türkçe”yi anadilleri olarak belirtmiştir.

3.3 Almanca Dil Bilgisi

S16.1: Almanca dil bilginizi nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bu soruyu toplam 1379 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, katılımcıların Almanca dilindeki çeşitli resmi ve gayriresmi alanlardaki öz değerlendirmesini göstermektedir.

Günlük bir sohbeti yürütme becerisini katılımcıların %22’si “iyi”, %57’si “çok iyi” olarak değerlendirmiştir. Günlük bir sohbeti anlama becerisi de benzer şekilde değerlendirilmiştir: katılımcıların %22’si bu alanda kendini “iyi”, %62’si “çok iyi” olarak görmektedir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Tüm kategorilerde, kadınlar erkeklere göre belirgin şekilde daha fazla oranda çok iyi sözlü ve yazılı yeterliliğe sahip olduklarını belirtmiştir.

S16.2: Almanca dil bilginizi nasıl değerlendiriyorsunuz? (devamı)

Bu eğilim, gazete veya kitap okuma becerisinde de devam etmektedir: katılımcıların %19’u bu alandaki yeterliliğini “iyi”, %58’i “çok iyi” olarak değerlendirmiştir.

Yazılı alanda ise bir farklılık göze çarpmaktadır: katılımcıların %22’si kısa bir konu hakkında iyi yazabildiğini, %50’si ise çok iyi yazabildiğini belirtmiştir. Resmi bir mektup yazma becerisine katılımcıların yarısından fazlası sahiptir; bu kategoride katılımcıların %24’ü kendini “iyi”, %46’sı “çok iyi” olarak değerlendirmiştir.

Dikkat çekici olan, katılımcıların tamamının günlük konuşmaları yürütebildiğini ve anlayabildiğini belirtmiş olmasıdır.

3.4 İletişim Dili

S17: Film, televizyon programı, haber vb. içerikleri hangi dilde izliyorsunuz?

(Birden fazla cevap verilebilir.)

Bu soruyu toplam 1380 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik açıkça göstermektedir ki, %86 ile Almanca ve %85 ile Türkçe tercih edilen dillerdir; Kürtçe %11, Zazaca %8 ve Arapça %2 oranında belirtilmiştir. “Diğer” kategorisinde başka diller de belirtilmiş, ancak burada İngilizce’nin oldukça baskın olduğu görülmektedir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Bu sorunun cevaplarında kadın ve erkek katılımcılar arasında büyük ölçüde anlamlı bir fark bulunmamaktadır; ancak erkeklerin Kürtçe ve Zazaca’ya karşı bir eğilimi göze çarpmaktadır. Bunun olası bir nedeni, erkeklerin dil politikası ve genel olarak siyaset konusunda kadınlara kıyasla daha duyarlı olması olabilir.

3.5 Bilgi Kaynağı

S18: Bilgilerinizi hangi kaynaklardan (kanal, basın, sosyal medya) elde ediyorsunuz? (Birden fazla cevap verilebilir.)

Bu soruyu toplam 1379 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, katılımcıların bilgilerini hangi dillerdeki kaynaklardan edindiğini göstermektedir. S17’dekine benzer bir eğilim burada da görülmektedir. Buna göre katılımcıların %73’ü bilgilerini Almanca kaynaklardan, %66’sı Türkçe kaynaklardan, %38’i (dil bakımından değil, içerik bakımından) alevi kaynaklardan, %36’sı (dil bakımından değil) uluslararası kaynaklardan, %16’sı Kürtçe kaynaklardan, %7’si Zazaca kaynaklardan ve %1’i Arapça kaynaklardan elde etmektedir.

Bu bölüm 11-13. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

Bölüm 2: Göç İlişkisi

Bu bölüm 11-13. sorulara verilen cevapları kapsıyor.

2.1 Vatandaşlık

S11: Hangi vatandaşlığa sahipsiniz?

(Birden fazla cevap verilebilir.)

Bu soruyu toplam 1381 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik, katılımcıların hangi vatandaşlığa sahip olduğunu göstermektedir. Buna göre katılımcıların %58’i Alman, %25’i Türk vatandaşlığına sahiptir. Çifte vatandaşlığa (Alman-Türk) sahip olanların oranı ise %17’dir. Alman vatandaşlığı (%58) ile çifte vatandaşlık (%17) birlikte hesaplandığında, katılımcıların %75’i Alman vatandaşlığına sahiptir.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Katılımcıların yarısından fazlası Alman vatandaşlığına sahiptir; kadınların %61’i Alman vatandaşlığına sahip olduğunu belirtmiştir. Erkeklerin ise kadınlara göre %5 daha fazlası Türk vatandaşı olduğunu belirtmiştir.

2.2 Vatan Olarak Hissedilen Ülke

S12: Hangi ülkeyi vatanınız olarak hissediyorsunuz?

(Birden fazla cevap verilebilir.)

Bu soruyu toplam 1382 katılımcı yanıtlamıştır. Grafik, katılımcıların hangi ülkeyi vatanları olarak hissettiğini göstermektedir. Buna göre katılımcıların %38’i Almanya’yı, %19’u Türkiye’yi vatanı olarak hissettiğini belirtmiştir. Katılımcıların %38’i ise hem Türkiye’yi hem de Almanya’yı vatanı olarak hissettiğini belirtmiştir.

Yalnızca Almanya diyenlerin (%38) ve hem Almanya hem Türkiye diyenlerin (%38) toplamıyla, katılımcıların toplam %76’sı Almanya’yı vatanı olarak belirtmektedir. Bu sonuçlar, vatandaşlığa ilişkin soruyla (S11) güçlü bir ilişki göstermektedir; burada yalnızca Alman vatandaşlığına resmi aidiyet değil, Almanya’ya duyulan sosyal-duygusal bağ da ortaya konmaktadır.

Cinsiyete göre karşılaştırma: Erkeklere kıyasla daha fazla kadın, Almanya’yı vatanı olarak tanımlamaktadır.

2.3 Meslek/Faaliyet

S13: Hangi mesleği/faaliyeti yürütüyorsunuz/yürüttünüz?

(Birden fazla cevap verilebilir.)

Bu soruyu toplam 1379 katılımcı yanıtlamıştır. Aşağıdaki grafik, katılımcıların hangi faaliyeti yürüttüğünü göstermektedir. Katılımcıların %35’i çalışan (Angestellte), %22’si işçi (Arbeitnehmer), %12’si üniversite öğrencisi olduğunu belirtmiştir. %11’i serbest meslek sahibi (Selbstständige), %8’i okul öğrencisi ve %8’i serbest çalışan (Freiberufler) olduğunu belirtmiştir. Ev hanımı ve emekli olduğunu belirtenlerin oranı her biri %7’dir. Şirket sahibi olduğunu belirtenlerin oranı %6, memur (Beamter) olduğunu belirtenlerin oranı ise %4’tür.